پته سوزندوزی کرمان است: نخ پشمی رنگشده روی زمینهای از شال پشمی، آنقدر متراکم که در تکههای اعلا دیگر چیزی از زمینه دیده نمیشود. نقشها همان واژگان آشنای هنر ایرانیاند — ترنج، سرو، بتهجقه — اما ترکیب رنگ عنابی و سبز و نارنجی، امضای کرمان است.
این هنر همیشه خانگی بوده است. پته را زنان در فاصله کارهای روزانه میدوختند و دختران پای دوخت مادر یاد میگرفتند؛ به همین دلیل هیچ دو پتهای عین هم نیست و قدیمیها از روی دوخت، محله و حتی خانواده دوزنده را حدس میزدند.
معروفترین پته تاریخ این هنر، پوش آرامگاه شاه نعمتالله ولی در ماهان است؛ کاری جمعی از سوزندوزان کرمانی در دوره قاجار که هنوز هم مرجع نقش و ترکیببندی پتهدوزهاست.
یک پته اصیل را از پشت کار میشود شناخت: دوخت دستی پشت تمیزی دارد و گرهها منظماند، ولی نه ماشینی. رنگ گیاهی هم زیر نور آفتاب یکدست محو میشود، نه لکهلکه.
امروز کارگاههای کوچک ماهان و کرمان سفارش میگیرند و در تجربههای پتهدوزی همین پلتفرم میشود یک بعدازظهر پای دار نشست و رج اول را از دست خود سوزندوزها یاد گرفت.